جهش تولید | چهارشنبه، ۷ آبان ۱۳۹۹

دیسک کمر - show-content

 

 

نمایشگر دسته ای مطالب

بازگشت به صفحه کامل

دیسک کمر

دیسک کمر


بسیاری از شغلها بویژه در سازمان ما که ازجمله شغلهای سخت به شمار می آید، مستقیم با سلامتی مان ارتباط دارند. بنابراین رعایت نکات ایمنی لازم در ارتباط با شغلمان موجب حفظ سلامتی و در نتیجه افزایش بازدهی و کیفیت در کار میشود. همکار عزیزم اگر به هر دلیلی در جرگه گروههای شغلی مثل رانندگی ، یا مثلا خدمات و مهندسی هستید این بخش را بخوانید ؛ زیرا پیشگیری بهتر از درمان است ...................
هر انسان معمولاً 26 مهره در ستون فقرات خود دارد. مهره ها بوسيله صفحات انعطاف پذيري به نام ديسك بين مهره اي از يكديگر جدا مي شوند. در واقع هر فرد در حالت طبيعي داراي چهار ديسك كمر است .
اگر بنا به دلايلي ديسك از قسمت عقبي خود دچار بيرون زدگي شود، اين قسمت بيرون زده روي نخاع يا رشته هاي نخاع فشار وارد مي كند و سبب بروز درد در ناحيه كمر با انتشار به پاها مي شود.مردم به اصطلاح به اين بيماري ديسك كمر مي گويند كه البته اصطلاح درست آن فتق ديسك كمري است.اين بيماري، بيماري سياتيك نيز خوانده مي شود.
- علت ايجاد فتق ديسك :
- از حدود 15 سالگي به بعد ديسك بين مهره اي دچار تغييراتي مي شود كه اجتناب ناپذير است. اين تغييرات به كاهش ميزان آب موجود در ديسك و كاهش انعطاف پذيري آن منجر مي شود که در برخي افراد زودتر و در برخي نیز ديرتر بروز مي كند . در صورت وارد آمدن فشار نامناسب به ديسك فرسوده، قسمت پشتي ديسك دچار فتق يا بيرون زدگي مي شود و اين بيرون زدگي روي نخاع يا رشته هاي آن فشار وارد مي كند.
مكانهاي شايع فتق ديسك در بدن و علائم بروز بیماری :
- فتق ديسك ممكن است در ناحيه گردن، پشت يا كمر ايجاد شود. اگر فتق در ناحيه گردن باشد، بيمار دچار درد در ناحيه گردن ، شانه و بازو مي شود. اگر فشار روي نخاع زياد باشد، بيمار علايمي نظير گزگز و مورمور، بي حسي، سرد يا گرم شدن، احساس ضعف و درد در ناحيه ساعد، كف دست و انگشتان پيدا مي كند.
فتق ديسك در ناحيه كمر، سبب بروز درد در ناحيه كمر و باسن و پشت يا جلوي ران مي شود. اگر فشار روي رشته هاي نخاعي زياد باشد، بيمار از ناحيه زانو به پايين علايمي نظير درد، بي حسي، گزگز و مورمور، احساس سردي يا گرمي، گرفتگي مكرر عضلاني، ضعف يا لاغر شدن را تجربه مي كند، بيماري كه دچار ديسك كمري است نمي تواند براحتي خم شود و هنگام خم شدن احساس مي كند كه رگي در پشت زانويش كشيدگي پيدا مي كند. درد بيمار با سرفه زدن تشديد مي شود.
گاهي بيماران فقط از وجود گزگز و مور مور يا ضعف يا درد در ناحيه ساق، مچ پا يا انگشتان پاي خود شاكي هستند و كمر آنها اصلاً درد ندارد. براي بيشتر اين بيماران پذيرش اينكه مشكلات آنها به علت وجود بيماري در ناحيه كمر است، خيلي سخت است.
بنابراین بيمار بايد از نشستن حتي الامكان پرهيز كند و از خم و راست شدن و برداشتن اشياي سنگين يا رانندگي نيز دوري نمايد. بعد از 10 تا 14 روز از زمان شروع بيماري،برخی از پزشکان براي بيمار ورزشهاي مخصوصي را تجويز میکنند كه آب درماني و راه رفتن در آب ، در قسمت كم عمق استخر ، نرمشهاي كششي براي عضلات كمر و شكم و فیزیوتراپی از جمله آنهاست.
تأثير روشهاي درماني نظير طب سوزني، حجامت، استفاده از زالو و داغ كردن هنوز ثابت نشده است.
- اين درمانها چقدر مفيد است؟
- درصد زيادي از بيماراني كه فتق ديسك كمري دارند با درمانهاي ياد شده و بدون جراحي كاملاً بهبود مي يابند. البته احتمال عود كردن بيماري در آنها در آينده وجود دارد و بايد مواردي نظير پرهيز از برداشتن اشياي سنگين را هميشه رعايت كنند.
در برخي از بيماران، علايم بيماري حالت مزمن پيدا مي كند و تا ماهها و يا حتي سالها بيمار بصورت دوره اي با علايم بيماري دست و پنجه نرم مي كند.

توصيه هاي پزشکان به افراد
- فتق ديسك كمر بيماري نيست كه به طور كامل قابل پيشگيري باشد، اما بهتر است تمام افراد سالم از برداشتن و جا به جا كردن اشياي سنگين پرهيز كنند. انجام حركات ورزشي نيز مي تواند احتمال بروز بيماري فتق ديسك را كاهش دهد.
در صورتي كه درد كمر داشته باشيد و اين درد به داخل ران يا ساق تير بكشد، حتماً به پزشك متخصص مراجعه نماييد.
آيا بعد از درمان ديسك كمر، امكان عود مجدد وجود دارد؟
- در تمام روش‌هاي درماني ديسك كمر، امكان عود مجدد وجود دارد، ولي معمولاً عودها در سطوح بالا‌تر و پايين‌تر ديسك درمان شده ي قبلي اتفاق مي‌افتد. البته گاهي ممكن است در همان سطح قبلي هم اتفاق بيفتد. اگر بيمار مراحل درمان را به خوبي انجام دهد و ورزش‌هايي را كه برايش تجويز شده ادامه دهد و وزن خود را نيز كاهش دهد، ممكن است تا آخر عمر هيچ مشكل برايش پيش نيايد، ولي اگر مراحل درماني را كامل انجام ندهد، امكان عود مجدد وجود دارد
عدم درمان به موقع ديسك كمر چه عواقبي ممكن است داشته باشد؟
- عدم درمان به موقع ديسك كمر باعث بدتر شدن وضعيت بيمار خواهد شد و درد بيمار را تشديد خواهد كرد. ممكن است به خاطر يك عمل كوچك، مجبور شويم عمل‌هاي بزرگ‌تري را انجام دهيم و حتي ممكن است باعث تخريب ديسك و تخريب خود مهره و سرخوردگي مهره شود و در نتيجه مجبور شويم كه از يك عمل كاملا وسيع، با كار گذاشتن پلاتين و وسايل خاص فلزي در كمر بيمار استفاده كنيم. عدم درمان به موقع ممكن است باعث عوارضي مانند بي‌حس‌هاي دائمي يا اختلالات حركتي شود كه اين عوارض باعث افتادگي پا و كشيدن و لنگي پا خواهد شد.
همچنين عدم درمان به موقع ممكن است باعث ايجاد مشكلات ادراري و مثانه‌اي شود و يا مشكلات اسفنكتر مقعد به وجود بياورد و بيمار نتواند ادرار و مدفوع خود را نگه دارد. اين مشكلات در آقايان باعث ايجاد ناتواني‌هاي جنسي هم مي‌شود. به علت اين كه اعصاب مانند ديگر نسوج و پوست قابل ترميم نمي‌باشند و اگر صدمه اي به آنها برسد، ديگر به حالت اوليه بر نمي‌گردند، بنابراين قبل از صدمه شديد، بايد حتما نسبت به درمان اقدام كرد.

توصيه كلي به افراد مبتلا و ديگر افراد
بهترين توصيه اين است كه پيش‌گيري بهتر از درمان مي‌باشد. پس در مرحله اول بايد سعي كنيم كه اصلا مبتلا به اين بيماري نشويم. مي‌بايستي در اين ارتباط تمام مواردي كه باعث پيش‌گيري از ايجاد اين بيماري مي‌شود را رعايت كنيم؛ از جمله ورزش كردن، كاهش وزن، عدم بلند كردن اجسام سنگين و هول دادن اجسامي مانند اتومبيل يا بلند كردن اتومبيل.
ورزش ملايم روزانه داشته باشيم تا بدنمان هميشه در فرم ايده‌ال قرار گيرد و عضلات وضعيت طبيعي را حفظ نمايند و استخوان‌ها دچار پوكي نشوند.
همچنين بايد تغذيه مناسبي داشته باشيم (تغذيه مناسب به معني زياد خوردن نيست، بلكه به معني درست خوردن مي‌باشد). از ميوه‌ و سبزي‌ و لبنيات حتماً در وعده‌هاي غذايي استفاده كنيم. در معرض نور خورشيد به مقدار لازم قرار گيريم. درست بنشينيم يا بخوابيم يا راه برويم؛ مثلا موقع مطالعه، پشت‌ميز و صندلي قرار بگيريم و اگر مي‌خواهيم تلويزيون نگاه كنيم، لم ندهيم يا كج نشويم و يا در تخت خواب و به حالت نيم خيز مطالعه نكنيم. رعايت اين موارد باعث مي‌شود فشار بر روي ديسك‌هاي مختلف از جمله ديسك كمر، ديسك گردن و ساير قسمت‌ها، وارد نشود.

نویسنده: محمد مهدی صالح . مرکز همدان .
منبع و مشاور: دکتر زهرا بصیری . فوق تخصص بیماریهای استخوان، مفاصل و روماتیسم. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان