اقتصاد مقاومتی؛ تولید - اشتغال | شنبه، ۲۵ آذر ۱۳۹۶

فضائل اميرمؤمنان از نگاه قرآن - نمایش محتوای خبر

 

 

فضائل اميرمؤمنان از نگاه قرآن

تحلیل و تفسیر خبر

فضائل اميرمؤمنان از نگاه قرآن

یکی از رخدادهای مهم ماه رجب، ولادت باسعادت مولای متقیان امیرمؤمنان علی بن ابی طالب (علیه‌السلام) است که در روز جمعه سیزدهم اینماه، دوازده سال قبل از بعثت پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله وسلم) و در داخل کعبه معظمه واقع شده است.[1]

به همین مناسبت به برخی از آیات مربوط به فضائل و مناقب آن حضرت اشاره می‌شود.

کثرت فضائل امیر مؤمنان (علیه‌السلام):

فضائل و مناقب مولای متقیان وصیّ رسول خد(صلی الله علیه و آله وسلم، ابو الحسنین علي (علیه‌السلام) آن زیاد است که به‌راحتینمی‌توان شمارش کرد؛ لذا شاعر گفته است:

کتاب فضل تو را آب بحر کافی نیست
که تَر کُنم سرانگشت و صفحه بشمارم

 

بخشی از آن فضائل در آیات قرآن کریم، روایات معصومین (علیهم السلام) و نقل تاریخ نویسان به ما رسیده است و در بیان آنهاکتاب‌های فراوان نوشته شده است. حال به مقتضای «مَا لَا یُدْرَکُ کُلُّهُ لَا یُتْرَکُ کُلُّهُ»[2]برخی از فضائل آن حضرت را در اینجا ذکرمی‌کنیم که در قرآن کریم نیز به آنها اشاره شده است؛ به این امید که در زمره بیان‌کنندگان فضائل و مناقب آن شافع روز جزا، محشورشویم.

قرآن و فضائل علی (علیه‌السلام):

در قرآن کریم آیات بسیاری وجود دارد که طبق روایات معصومین (علیهم السلامو نظر مفسران قرآن، هر کدام به نوعی (با تنزیل یاتأویل) به برخی از فضائل و مناقب علی (علیه‌السلام) دلالت دارد و حاکی از عظمت شأن و مقام آن حضرت می‌باشد. و تعداد این آیاتبیش از آن است که بتوان دریک چند مقاله به آن اشاره کرد.

شیخ صدوق)با چند واسطه از مجاهد (از مفسران صدر اسلامی) نقل کرده که گفته است: «نَزَلَتْ فِی عَلِیٍّ سَبْعُونَ آیَةً مَا شَرِکَهُ فی‌هاأحَدٌ؛[3] هفتاد آیه در فضائل علی (علیه السلام) نازل شده که هیچ کس در آن فضیلت‌ها با او شریک نمی‌باشد.»

همچنین از عبد الرحمان بن ابی لیلی (از مفسران صدر اسلام) نقل می‌کند که گفته است: «نَزَلَتْ فِی عَلِیٍّ ثَمَانُونَ آیَةً صَفْواً فِی کِتَابِ اللهِ مَا شَرِکَهُ فی‌ها أحَدٌ مِنْ هَذِهِ الْأمَّةِ؛[4] در کتاب خدای متعال، هشتاد آیه درباره علي (علیه‌السلام) نازل شده است که از مختصات اواست و کسی از این امت در آنها شرکت ندارد.»

حاکم حسکانی نیز با چند واسطه از ابن عباس نقل کرده که گفته است: «مَا نَزَلَ فِی أَحَدٍ مِنْ کِتَابِ اللَّهِ مَا نَزَلَ فِی عَلِيٍّ (علیه السلام)؛[5] در کتاب خدا، درباره هیچ کس به اندازه علي (علیه‌السلام)، آیه نازل نشده است.»

شبیه همین مطلب را از یزید بن رومان نیز نقل کرده است.[6]

همچنین سخن مجاهد و عبد الرحمان بن ابی لیلی را که در بالا ذکر شد، حاکم حسکانی نیز نقل نموده است.[7]

در مورد تعداد آیات مربوط به علی (علیه السلام) از ابن عباس روایت شده که گفته است: «نَزَلَ فِی عَلِیِّ بْنِ اَبِی طَالِبٍ (علیه‌السلام) ثَلَاثْ آیَةٍ؛[8] در قرآن، سیصد آیه درباره علي (علیه‌السلام) نازل شده است.»

علامه مجلسی)،‌ تحت عنوان «ابواب الآیات النازلة فی شأنه (علیه‌السلام) الدالّة علی فضله و امامته» سي و نُه باب منعقد نموده و درمجموع آن ابواب، حدود سیصد آیه از قرآن ذکر کرده که هر کدام به نوعی ارتباط با وجود مقدس مولای متقیان علي (علیه‌السلام) دارد، برخی به‌طور اختصاصی و برخی مشترک با معصومین دیگر.[9]

مرحوم شیخ عبدالله بحرانی اصفهانی نیز، نزدیک به چهل آیه در این مورد نقل کرده است[10]


پی‌نوشت:

[1].تاج الموالید فی موالید الأئمة و وفیاتهم، فضل بن حسن طبرسی، ضمن مجموعه نفیسه، مکتبة بصیرتی، قم، 1396 ق، ص12 (88)؛توضیح المقاصد، شیخ بهایی، ضمن مجموعه نفیسه، مکتبة بصیرتی،‌ قم، ص 17 (529)، و بحار الانوار، محمدباقر مجلسی، دار احیاءالتراث العربی، بیروت، چاپ دوم، 1403 ق، ج35، ص7 و 8.

[2]. عوالی اللئالی، ابن ابی جمهور، دار سید الشهداء، قم، 1405 ق، ج4، ص58.

[3]. خصال، شیخ صدوق (محمد بن علی بن بابویه)،‌ جامعه مدرسین، قم، چاپ اول، 1362 ش، ج2، ص 581، ح 2.

[4]. همان، ص592، ح 1؛ بحارالانوار، محمدباقر مجلسی، ج36، ص92، ح 17 و 18.

[5]. شواهد التنزیل، عبید الله حسکانی، وزارت ارشاد اسلامی، تهران، چاپ اول، 1411 ق، ج1، ص52، ح 49

[6]. همان، ص55، ح 54.

[7]. همان، ص52، ح 50، وص 55، ح 55.

[8]. الرسالة العلویة فی فضل امیر المؤمنین، محمد بن علی کراجکی با تحقیق عبد العزیز کریمی، انتشارات دلیل ما، قم، چاپ اول،1427 ق، مقدمه تحقیق، ص8.

[9]. ر.ک: بحار الانوار، ج35، ص183 تا آخر و ج36، ص1 ـ 191.

[10]. ر.ک: عوالم العلوم و المعارف و الاحوال، الامام علی بن ابی طالب (علیه‌السلام)، بحرانی، تحقیق سید محمدباقر موحد ابطحی، مؤسسه امام مهدی، قم، چاپ دوم، 1382 ش، ج1 (النصوص)، ص9 ـ 32.