اقتصاد مقاومتی؛ تولید - اشتغال | سه‌شنبه، ۳ مرداد ۱۳۹۶

قدیمی‌ترین نیایشگاه خشتی دنیا در ملایر - نمایش محتوای خبر

 

 

قدیمی‌ترین نیایشگاه خشتی دنیا در ملایر

همدان شناسی

قدیمی‌ترین نیایشگاه خشتی دنیا در ملایر

ارگ نوشیجان در ملایر که عنوان قدیمی‌ترین نیایشگاه خشتی و یکی از قدیمی‌ترین بناهای دنیا را به خود اختصاص داده برای میزبانی از گردشگران نوروزی آماده است.

قدمت ارگ تاریخی نوشیجان که در ۶۰ کیلومتری جنوب شرق همدان و ۲۰ کیلومتری شمال غرب ملایر روی تپه ای به ارتفاع ۳۷ متر واقع شده است به عصر آهن و اوایل استقرار مادها در ایران بازمی گردد.

آثار فوقانی این تپه مربوط به دوره پارتها، لایه میانی از دوره هخامنشی و آثار تحتانی که روی سازه طبیعی تپه بنا شده است از دوره مادها برجای مانده است.

این ارگ مهمترین نیایشگاه مادها بوده و عناصر این مجموعه به عنوان نخستین الگوهای معماری ایرانی در فلات قاره ایران از منحصر به فردترین و ارزشمندترین آثار تاریخی کشور محسوب می شود.

این بنا بر فراز تپه ای به همین نام قرار دارد که در سال ۱۳۴۶ به شماره ۷۶۳ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید و در سالهای ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۸ از سوی موسسه ایرانشناسی بریتانیا طی دو فصل مورد کاوشهای باستان شناسی قرار گرفت که دستاورد فعالیتهای آن هیئت، شناسایی سه دوره معماری باستانی متعلق به ماد، هخامنشی و اشکانی بود.

ارگ تاریخی نوشیجان شامل اجزای بنای قدیمی جبهه غربی اولین نیایشگاه، تالار ستون دار آپادانا، معبد مرکزی دومین نیایشگاه، اتاقها، انبار، تونل، و حصار و دژ است.

در این میان تالار ستون دار محوطه ای است با ۱۲ پایه سنگی و ستونهایی از چوب که از بین رفته اند و در اطراف این سالن ساختمانهای کوچکی به شکل اتاق وجود دارند که ساختمانهای مسکونی محسوب می شده و تالار دارای پنجره هایی شبیه به پنجره های بزرگ سنگی در تخت جمشید است.

معبد مرکزی یا دومین آتشگاه نیز در مرکز مجموعه قرار دارد و سایر ابنیه در اطراف آن ساخته شده است و ساختمان این آتشکده هشت ضلعی است و با زاویه ای که در گوشه هایی از آن ساخته شده شکل بسیار جالبی را به وجود آورده است.

درب کوچکی از اتاق کوچک کنار آتشکده با پلکان به طبقه دوم راه داشته و آتشدان این معبد در گوشه ساختمان آتشکده قرار داشته که حدود یک متر از کف معبد ارتفاع دارد و در اطراف آن شیاری تعبیه شده که از ریختن مواد باقی مانده ناشی از سوختن چوب به داخل معبد جلوگیری بعمل آید.

این ارگ دارای چهار اتاق است، سقف این اتاقها که همگی خراب شده اند تخم مرغی شکل بوده و دو سوراخ به منظور تهویه تعبیه شده است و احتمالا این اتاقها برای نگهداری غذا و آذوقه برای مدت طولانی مورد استفاده قرار می گرفته است.

در آپادانا نیز در وسط قسمت شرقی تالار با شیب ۳۰ درجه و عمق ۱۸ متر و ۴۲ پله تا زیر ساختمانها تونلی حفر شده است که عملکرد آن به درستی معلوم نیست.

در خارج از قلعه، حصار مرتفع و خشتی با ارتفاع هشت متر و چینه های پهن و شگفت انگیز با سوراخهای تیرکش که برای سرکوبی دشمن و حفاظت قلعه بکار می رفته است دور تا دور قلعه ادامه دارد.

مطالعه ویژگیهای خاص معماری این مجموعه که در نوع خود معرف نخستین نمونه های اگوهای معماری کشور در فلات ایران از جمله کاربرد طاقهای هلالی و پوشش سقف بصورت گهواره ای، کاربرد مقرنس در تزئین بنا و یکی از نمونه های نخستین تالارهای ستون دار در تاریخ معماری ایران و مطالعه اشیاء مکشوفه از این اثر باستانی راهگشای دانشمندان در شناخت بیشتر از فرهنگ معماری و هنر اوایل دوران تاریخی بوده است.

ارگ و تپه تاریخی نوشیجان که قدیمی ترین بنای خشتی دنیا محسوب می شود، در دور اول سفر هیئت دولت به استان همدان به عنوان منطقه نمونه گردشگری مطرح شد.

این بنای تاریخی این روزها مهیای حضور گردشگران است و نوروز امسال میزبان گردشگران خواهد بود.