رونق تولید ملی | دوشنبه، ۵ اسفند ۱۳۹۸

میر سید علی همدانی - show-content

 

 

نمایشگر دسته ای مطالب

بازگشت به صفحه کامل

میر سید علی همدانی

میر سید علی همدانی



نورالدین جعفر بدخشی که از جانشینان سیدعلی همدانی است، در اثر معروف خود « خلاصة المناقب » به نقل از سیدعلی نوشته است:

دایی ای داشتم که ملقب به سیدعلاءالدین و از اولیاء ا... بود. به واسطه تربیت او در خردسالی قرآن را حفظ نمودم. او مرا نزد یک عالم متّقی به شاگردی سپرد؛ تا من از او علم بیاموزم. زمانی که به دوازده سالگی رسیدم و در حالت آن استاد متّقی دقت کردم، دیدم که به عبادتگاهی می رود و در صبح و شام سر می جنباند! پرسیدم چه حال است؟پاسخ داد: ذکر می گویم. من از وی ملتمسانه خواستم که به من آن اذکار را تعلیم دهد، او هم اجابت نمود. بعد از سه روزی که در ذکر گویی راه وی را پی گرفتم به من حالتی ویژه دست داد، در این حال معنوی جمال جهان آرای حضرت محمد مصطفی صلی ا... علیه وآله را مشاهده کردم که بر فرازی ایستاده اند چون خواستم به آن جایگاه بروم فرمود: ای فرزند، تو نمی توانی در این حال به چنین معرفتی نائل گردی و استادانی لازم داری تا تو را به چنین توفیق و سعادت برسانند.

جایگاه معنوی و اجتماعی:

سیدعلی همدانی در زمان حیات، عزت و احترامی بسزا داشت و در غالب شهرهای ایران، ترکستان و هندوستان و عموم طبقات مردم مقام و منزلتی خاص به دست آورده است.مردم همدان نیز برای وی احترام فوق العاده ای قائل بودند و حتی پس از وفاتش به کرامات و درجات عرفانی، قدس و جلالش اعتقادی شگفت داشتند. نمونة آن را سوگندی که به گنبد سبز محلّ عبادت وی یاد می کرده اند، می توان دریافت. وی از عارفان نیک نهاد و دارای اعتقادی خالصانه است. علاوه بر زهد و تقوا، در علم و حکمت مقامی رفیع داشت و میان علوم ظاهری و باطنی جمع کرده و در هر قسم دارای تصنیفات، آثار و رسائل مشهوری است.

سیدعلی همدانی در نظر میلیون ها مسلمان از ملیت های گوناگون چنان تقدسی به دست آورده که کمتر عارف و عالمی به چنین موقعیتی دست پیدا کرده است. با وجود اینکه در برخورد با ارباب قدرت، اهل هیچ گونه سازش نبود، نفوذ معنوی اش موجب گردید که بساری از حکّام و امیران وقت، حلقة ارادتش را در گوش کرده، نهایت احترام را در حقش مبذول دارند.

پیروان مذاهب گوناگون اسلامی اعم از شیعه، حنفی، شافعی و حنبلی هر کدام او را از نوادگان می دانند؛ زیرا با وجود آن که او از نوادگان حضرت علی علیه السلام بود به خوبی از لابلای آثارش می توان برتری اهلبیت علیهم السلام را بر دیگران در نظر وی یافت.

همه ساله در ششم ذیحجه، که مقارن با سال روز وفات سیدعلی همدانی است، به یادبود او و برای تجلیل از وی در کشمیر و دیگر نقاط مسلمان نشین شبه قارة هند، مراسم و اجتماعاتی برپا می دارند و طی آن از فضائل، کرامت های انسانی و حالت های عرفانی و تعلیمات سیّد، سخن می گویند.

سیدعلی همدانی از عارفان انگشت شماری است که شریعت و طریقت را به کمال داشت و رعایت آداب و موازین شرعی در سیره، سخن و مواعظ او به خوبی مشاهده می گردید. بسیار امر به معروف و نهی از منکر می نمود

سیدعلی به پیروان خود توصیه می نمود قبل از آن که به عرفان و طریقت روی آورند، لازم است حتماً مقلّد یکی از مراجع در امور شرعی باشند و هر وقت در شریعت به پایگاهی رسیدند، در طریقت گام نهند.

سیّدعلی همدانی در گنبد علویان، که اکنون از بناهای تاریخی همدان به شمار می رود، به عبادت و راز و نیاز با خدای خویش مشغول بوده است، و راه میان منزل او و محل عبادتش مخفی بود تا در اوقات خاصّی بدون اطّلاع کسی برای عبادت به گنبد بیاید و نشانه های این مسیر سرّی هنوز باقی است؛ آن را از بیرون بسته اند.

سیدعلی همدانی از بیست سالگی مسافرت های خود را شروع نمود و این برنامه تا بیست و یک سال ادامه داشت

او برای تحمل سختی های مسافرت، قدرت روحی استواری داشته و در اتمام مقاصد عالی خود از هیچ گونه اهتمامی دریغ نکرده است، غالباً در سفر بوده و در جای معینی توقف طولانی ننموده است.

میرسیدعلی همدانی در رأس هفتصدتن از شاگردان، پیروان و یاران، که غالباً از سادات و مشاهیر و بزرگان بوده اند در تاریخ 781 هـ.ق. وارد کشمیر گردید و در آنجا نفوذ زیادی به دست آورد.وی یک سازمان تبلیغی هدف دار و برنامه ریزی شده در کشمیر پدید آورد که تحت نظارت دقیق او و واعظان و مبلغان پرورش می یافتند و سپس به نواحی گوناگون کشمیر اعزام می گردیدند، تا معارف قرآن و عترت را به مردم معرفی کنند. بدین وسیله موفقیت های شایانی نصیب سیّدعلی همدانی گردید.

استاد شهید مرتضی مطهری می نویسد:

« یکی از کسانی که در کشمیر به اسلام خدمت کرده است میرسیدعلی همدانی بوده، این مرد بزرگ که از مفاخر اسلامی است هزارها شاگرد در کشمیر تربیت کرد که هر کدام برای خود استاد شدند، مقام سیدعلی همدانی هنوز در کشمیر محترم است و مردم آنجا را زیارت می کنند.»

در سری نگر (مرکز کشمیر)، مدرسه ای به نام وی بنا شده که امروزه پابرجاست و دو بیت ذیل در کتیبة محراب آن نوشته شده که مصراع آخر آن تاریخ رحلت میرسیدعلی همدانی است:

آثار سیدعلی که بیش از یکصدو ده جلد کتاب و رساله و مجموعة شعری است، به لحاظ محتوا، مضمون، سبک و انشا در خور توجّه است. این مجموعة گرانسنگ در عرصه های گوناگون تفسیری، روایی، فلسفه و حکمت، حکمت عملی و اخلاق، عرفان و ادبیات نگاشته شده و در تمام آن ها مطالب آموزنده، پرمغز و مباحث معنوی و ذوقی دیده می شود، ظرافت ها و نکته سنجی هایی که وی در پدید آوردن نظم و نثر اعمال نموده، آثارش را جالب، پرجاذبه و خواندنی کرده است.

سیدعلی همدانی پس از مدّت ها فعالیت علمی و فرهنگی در کشمیر، چون سلطان قطب الدین را در اجرای اصلاحات اساسی و تحولات فرهنگی ناتوان دید، در ذیقعدة سال 786 هـ.ق. گویا به قصد سفر حج از کشمیر بیرون آمد، چند روزی از حرکت او نگذشته بود که حاکم پاخلی از او دعوت کرد تا چند روزی در سرزمینش بماند و مردم را موعظه کند. سید قبول کرد و حدود ده روز در آنجا سخنرانی نمود و پس از آن، سفر خویش را ادامه داد.

در این سفر بیمار شد و پس از پنج روز، در شب چهارشنبه، ششم ذیحجة سال 786 هـ.ق. به سرای جاوید شتافت. او در شب وفات تا بامداد می گفت: یا اللهُ، یا حبیب و در حالی که کلمة مبارکه بِسمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِیم بر زبانش جاری بود، دعوت حق را لبیک گفت. و محل رحلت او را در دو میلی «کونار» در مرز امروز نوشته اند.